AI-agents die zelfstandig producten zoeken, vergelijken en kopen namens klanten ontwikkelen zich snel. Grote technologiebedrijven en retailers investeren in deze vorm van ‘agentic commerce’, waarin persoonlijke AI-assistenten bepalen wat klanten kopen, wanneer betalingen plaatsvinden en hoe aankopen worden gefinancierd.

Tegelijkertijd blijkt het vertrouwen onder Nederlandse klanten beperkt. Uit het onderzoek blijkt dat 52% AI-shopping associeert met verlies van controle. Daarnaast vindt 56% dat aankopen altijd door een mens moeten worden bevestigd.

Ook de financiële ruimte voor AI-assistenten is volgens respondenten klein. Ruim de helft van de ondervraagden zou een AI-assistent maximaal 50 euro per maand zelfstandig laten uitgeven.

Betalen als controlelaag
Volgens Riverty vraagt de ontwikkeling van autonome aankoopbeslissingen om een andere inrichting van het betaalproces. ‘Onze betaalmethoden zijn ontworpen voor menselijke beslissingen’, zegt Alexander Scheibel, Product Development Lead bij Riverty. ‘Maar AI-agents nemen straks autonome beslissingen. Dat vraagt om een andere benadering van betalen, vertrouwen en consumentenbescherming.’

In een omgeving waarin AI namens klanten aankopen doet, krijgt betalen volgens het bedrijf een rol als controle- en beschermingslaag. Uit het onderzoek blijkt dat 67,9 procent van de respondenten het belangrijk vindt om AI-beslissingen te kunnen controleren of stoppen. Daarnaast vindt 55,6 procent dat menselijke bevestiging noodzakelijk blijft.

Vertrouwen en regelgeving
Ook de betaalmethode beïnvloedt het vertrouwen. Zo noemt 36,9 procent van de respondenten betalen via factuur als meest vertrouwde methode wanneer AI een aankoop doet. Deze betaalwijze, vergelijkbaar met Buy Now Pay Later-constructies, maakt betaling pas na levering mogelijk.

Volgens Scheibel betekent dit dat betaaloplossingen in een AI-gestuurde handelsomgeving conditioneel, controleerbaar en transparant moeten zijn. Tegelijkertijd vraagt de ontwikkeling volgens hem om duidelijke wettelijke kaders.

Wanneer AI namens klanten contracten afsluit, moet volgens Riverty helder zijn wie verantwoordelijk is en welke regels rond krediet en klantbescherming gelden.

Ontwikkeling sneller dan vertrouwen
De opkomst van agentic commerce zet volgens het onderzoek door, maar het vertrouwen van klanten groeit minder snel mee. Daardoor ontstaat druk op bestaande kaders rond kredietverlening, transparantie en aansprakelijkheid.

De centrale vraag voor bedrijven, betaalplatforms en toezichthouders is volgens Riverty hoe klanten controle houden over financiële beslissingen wanneer AI-systemen een grotere rol krijgen in het aankoopproces.