Bijna 80 procent van de jongvolwassenen doet maandelijks een impulsaankoop. Vooral kleding en schoenen zijn populair, maar ook elektronica wordt relatief vaak impulsief gekocht. Daarmee onderscheiden jongeren zich duidelijk van oudere generaties: 50-plussers kiezen bij spontane aankopen vaker voor bijvoorbeeld boeken en blijken bovendien weerbaarder tegen verleidingen.

 Volgens Japke Kaastra, Hoofd Financiële Gezondheid bij ING, onderstreept het onderzoek hoe kwetsbaar jongvolwassenen zijn. ‘Het blijkt duidelijk dat hoe ouder iemand is, hoe beter hij of zij bestand is tegen impulsaankopen.’ Ze voegt daaraan toe: ‘Wat opvalt is hoe zeer impulsaankopen de financiële gezondheid van jongvolwassenen kunnen ondermijnen.’

 Sociale media spelen daarbij een belangrijke rol. Bijna een derde van de Nederlanders ervaart dat algoritmes steeds beter weten wat iemand leuk vindt. Jongvolwassenen kopen bovendien vaak uit verveling (57 procent) of omdat anderen het hebben (53 procent). Ook influencers en tijdelijke aanbiedingen blijken krachtige triggers. Ruim een kwart voelt sociale druk om met trends mee te doen, en één op de drie praat een aankoop achteraf voor zichzelf goed.

 Een extra risicofactor is achteraf betalen. Van de gebruikers van deze betaalvorm zegt een groter deel financiële problemen te hebben ervaren. ‘Achteraf betalen kan handig en veilig zijn, maar voor mensen met een beperkt budget en weinig overzicht brengt het reële risico’s op geldproblemen met zich mee’, stelt Kaastra. ‘Daarom zijn strengere regels nodig om opstapelende schulden te voorkomen.’

 Opvallend is dat twijfel vaak pas later toeslaat. Tijdens het kopen overheersen positieve emoties, maar na afloop ervaart één op de tien shoppers spijt of schuldgevoel. Meer bedenktijd helpt: bijna de helft van de respondenten gebruikt al hulpmiddelen om impulsaankopen te voorkomen. Volgens Kaastra zou voor een kwetsbare groep extra bescherming, zoals een vrijwillig koopstopregister voor achteraf betalen, uitkomst kunnen bieden.