Tot voor kort hoefden aanbieders van achteraf betalen het Bureau Krediet Registratie (BKR) pas te raadplegen bij bedragen boven de 250 euro. Die verificatiegrens is nu vervallen. Voortaan moet bij elke aankoop worden gecontroleerd of een consument al betalingsproblemen heeft. Daarmee komt er een einde aan de praktijk waarbij vooral kleine bedragen buiten beeld bleven.

Volgens Japke Kaastra, hoofd financiële gezondheid bij ING, is dat een cruciale stap. Volgens haar ontstaat het merendeel van de problemen juist bij kleine aankopen. ‘Negen op de tien transacties met betalingsproblemen liggen onder de 250 euro’, stelt Kaastra bij Banken.nl. ‘Door voortaan bij iedere aankoop een check te doen, wordt eerder zichtbaar of iemand al in de knel zit.’

Naast de verplichte kredietcheck worden ook de boetes voor te laat betalen fors ingeperkt. Er geldt straks een maximale vergoeding van 20 euro per keer dat een consument niet aan zijn betalingsverplichting voldoet, met een absoluut plafond van 60 euro per jaar per klant. Daarmee wil de overheid voorkomen dat relatief kleine aankopen leiden tot buitensporige extra kosten. ‘Dat is goed nieuws, want nu mag er per transactie een vergoeding van 40 euro worden gerekend’, vindt Kaastra. ‘Veel kleine transacties samen kunnen zo per klant heel snel oplopen en deze kosten zijn regelmatig niet in verhouding tot het aankoopbedrag zelf.’

Toch kent de nieuwe regelgeving ook een duidelijke beperking. Kredieten onder de 250 euro worden nog steeds niet geregistreerd. Daardoor blijft het totale uitstaande krediet van consumenten, verspreid over meerdere aanbieders, onzichtbaar voor de markt. Dat maakt het volgens experts lastig om schuldenstapeling volledig te voorkomen. Kaastra ziet daarom ruimte voor verdere aanscherping. Volgens haar draait effectieve consumentenbescherming niet alleen om ingrijpen achteraf, maar vooral om preventie. ‘Bij consumentenbescherming gaat het natuurlijk om voorkomen dat betalingsproblemen kunnen ontstaan.’